Wat is de toekomst van de sociaal democratie?

03-06-2015
Partijgenoten,

Op de laatste ledenvergadering was de roep vrij helder om meer politiek­inhoudelijke discussies te voeren. Aan dit verzoek voldoet het bestuur graag. Op 8 juni gaan we met elkaar in discussie over de koers van de partij. Centraal in deze discussie staat het stuk van de zgn. Burchtstraat. Op de site van de WBS (http://www.wbs.nl/opinie/all) vind je de tekst van dit pamflet. Hieronder lees je de uitnodiging en het programma voor de avond. Na drie verkiezingsnederlagen op rij is het tijd om na de denken over de toekomst van onze partij. Zo luidde ook een van de uitkomsten van de politieke ledenraad 11 april jl. Een aantal leden uit Nijmegen (onder de naam Burchtstraatgroep) heeft een voorschot op die discussie genomen door op eigen titel een kritisch pamflet te schrijven over de toestand waarin onze partij verkeert. Zij stellen o.a. dat de zwakke electorale positie niet alleen wordt veroorzaakt door de rol die de PvdA speelt in het kabinet, maar dat de problemen fundamenteler van aard zijn. Het pamflet is op de politieke ledenraad aan de orde gesteld samen met nog twee andere documenten over deze problematiek. Uit alle drie de stukken bleek dat de opvattingen en oplossingsrichtingen met elkaar overeen kwamen. (Hierbij de link naar de andere pamfletten: http://www.wbs.nl/opinie/all) De titel van het pamflet luidt ‘Politics was once about beliefs and society. Now it is a worship of money’ (Ooit ging politiek over visie, vertrouwen en maatschappij. Tegenwoordig draait het alleen om de overdreven gehechtheid aan geld). Het afdelingsbestuur en de Burchtstraatgroep willen graag met jullie in debat gaan over dit pamflet en de koers van de partij. Als gastspreker hebben wij uitgenodigd René Cuperus, medewerker van de Wiardi Beckman Stichting, de wetenschappelijke denktank van de PvdA. Wij hebben hem gevraagd deze avond af te trappen met een reflectie op de huidige situatie waarin de PvdA verkeert en het door de Burchtstraatgroep geschreven pamflet. Vervolgens nodigen we de zaal uit om met elkaar een productieve discussie te starten waarbij ook een aantal prikkelende stellingen zullen worden betrokken. De uitkomsten van deze avond zullen gebbundeld worden en we zullen kijken hoe we daar een vruchtbaar vervolg aan kunnen geven. 

We hopen jullie te zien op maandag 8 juni, De avond start om 20.00 (inloop vanaf 19.30) in VillaLUX in Nijmegen (Oranjesingel 42, 6511 NW Nijmegen). Mede namens de Burchtstraat groep, het bestuur van de afdeling Nijmegen

Hieronder vindt u het pamflet.

Politics was once about beliefs and society. Now it is a worship of money (Ooit ging politiek over visie, vertrouwen en maatschappij. Tegenwoordig draait het alleen om de overdreven gehechtheid aan geld)

In Nederland waren het de sociaal-democratie en de christen-democratie die na de Tweede Wereldoorlog de basis hebben gelegd voor een liberale rechtsstaat, stabiele partijdemocratie en een breed in de samenleving verankerde verzorgingsstaat. Maar er is sinds die tijd heel veel veranderd 'Veel voorwaarden waarop het naoorlogse Europese samenlevingsmodel ooit steunde zijn aan het verdampen en eroderen. De oorzaken daarvan zijn divers en complex: van secularisering tot aan het postindustrieel verdwijnen van de arbeidersklasse, van globalisering en migratie tot aan zegenrijke ontvoogding en individualisering.' 1

De sociaal-democratie in Nederland en ook in Europa verkeert in zwaar weer. De electorale positie van de PvdA is structureel slecht. Dit wordt naar onze mening niet alleen veroorzaakt door de rol die de PvdA speelt in het kabinet. De problemen zitten op een fundamenteler niveau en zijn globaal waar te nemen. 'It's the economy stupid', Clinton. 'New Labour', Tony Blair, 'het afschudden van de ideologische veren', Wim Kok, vergelijkbare ontwikkelingen zagen we in Duitsland onder Schröder. 'The worship of money', kreeg ook de sociaal-democratie in zijn greep. Het was een politieke keuze, van de PvdA, om mee te gaan in het experiment van vergaande liberalisering in de publieke sector, de zogenaamde ‘Derde Weg’, die we sinds de afgelopen twintig jaren blind aan het berijden zijn.

In ons land zijn we in de afgelopen decennia de zeggenschap over cruciale onderdelen van onze samenleving kwijtgeraakt, voornamelijk in de sectoren die voorheen een sterke verankering in de publieke sector hadden. Het doordrukken van veranderingen en aanpassingen heeft in een veel te hoog tempo plaatsgevonden, dit zonder deze ingrijpende ontwikkelingen uitgebreid te evalueren. Voornamelijk op voor de PvdA belangrijke beleidsterreinen en dat heeft geleid tot grote onvrede en teleurstellingen bij de burger. Denk daarbij aan de zorgsector, geïllustreerd door de chaos rond de PGB's en de thuiszorg. Het onderwijs, de aanpassingen rond de studiefinanciering en het ongefundeerde rendementsdenken. De onzekerheid en onduidelijkheid over de pensioenvoorziening voor de jeugd van vandaag en morgen. De woningcorporaties die losgezongen zijn van hun primaire taken en de daaruit voortvloeiende oplopende huren en de misselijkmakende verrijkingen en verspillingen. Het geblunder rond het Gronings gas. Het JSF-debacle. Om het over de banken nog maar niet te hebben. Daarnaast zien we steeds vaker hoe er vanuit de EU beslissingen zonder brede steun van de burger worden genomen. Het debat over het TTIP-verdrag illustreert hoe beslissingen met een grote impact op onze maatschappij de nationale soevereiniteit kunnen ondermijnen. Beslissingen die worden genomen zonder breed draagvlak onder onze bevolking doen het vertrouwen in de politiek verdampen.

In het rapport van de commissie Dijsselbloem over de onderwijshervormingen Tijd voor onderwijs uit 2008 werd in algemene bewoordingen gesteld dat 'majeure operaties eerst in de praktijk beproefd moeten worden en niet gepaard mogen gaan met bezuinigingen.’ Deze les is geheel genegeerd zo betoogt ook Willem Witteveen in zijn pleidooi, De wet als kunstwerk, waarin hij schrijft dat wetten redelijk en begrijpelijk moeten zijn, geschreven op grond van blijvende waarden en houdbaar voor de toekomst. Hij verzet zich tegen gelegenheidswetten die partijpolitieke of coalitiepolitieke doeleinden op de korte termijn dienen. Een pleidooi dat wij van harte ondersteunen.

Een drietal principes vormt de basis van onze agenda om de PvdA weer de partij te laten zijn die de mensen grip geeft op de kwesties die ze niet alleen kunnen oplossen: absolute waardevastheid, het 1 René Cuperus, 'Postliberalisme is het antwoord op populisme', in: René Cuperus en Menno Hurenkamp (red.), Omstreden vrijheid. Waartoe een vrije samenleving verplicht, Van Gennep, Amsterdam 2015, p. 13. herwaarderen van collectieve voorwaarden en actie en de PvdA als laboratorium van progressieve ideeën. Als herkenbare waarden het fundament zijn van politiek handelen, ontstaat een echt alternatief programma. Dan valt er iets te kiezen en kunnen mensen dingen veranderen via het uitbrengen van hun stem. Experimenteren met nieuwe vormen en gedachten aangaande democratie (gekozen bestuurders, referenda) en 'mehr Demokratie wagen' (naar het motto van Willy Brandt) zijn daar onlosmakelijk mee verbonden.

Dit is geen pleidooi om onze verantwoordelijkheid te ontlopen. Ons uitgangspunt is dat we de rit uitzitten, maar we moeten ons nu gaan voorbereiden op de toekomst van de PvdA en Nederland. Het zal niet vanzelf weer goed komen. Dat is misplaatst wensdenken. Kijk naar de visieloze agenda van de VVD: sneuvelen in het kalifaat, nauwe betrekkingen met dictators die mensenrechten schenden en het sluiten van de Europese buitengrenzen. Het is nu tijd ons te bezinnen op een progressieve toekomst met een heldere visie. We moeten afstand nemen van de kwartetkaartenpolitiek die ons niets brengt en ons vervreemdt van onze kiezers. Het gaat om de zoektocht om onze eigen ideologie te herdefiniëren.

Wat ons betreft nemen we afscheid van een positie in het centrum van de macht, wat bijna per definitie leidt tot centristische (kleurloze) politiek. De sleutel tot succes is het creëren van duurzame en progressieve samenwerking gericht op een meerderheidsregering, oftewel: machtsvorming met partijen die deze visie delen. De huidige politieke koers, het voeren van een centristische compromispolitiek zoals momenteel onder Rutte II gebeurt, draagt bij aan de totale onherkenbaarheid en afwezigheid van progressief en door onze achterban breed gedragen beleid in de politiek. Dit wordt veroorzaakt door het ontbreken van een eigen ideologische visie en politieke agenda. Laten we dus eerst naar onszelf kijken. Daar moeten we de komende tijd onze energie in stoppen.

De Burchtstraatgroep uit Nijmegen, 8 april 2015.

Reacties

Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Typ hier jouw bericht:


Naam*
E-mailadres*
Je bericht*
Velden met een * zijn verplicht!
Captcha